Bileşik Faiz Hesaplama
Bileşik faiz, her dönem sonunda kazanılan faizin anaparaya eklenmesi ve sonraki dönemde faizin bu büyümüş tutar üzerinden işlemesidir. Bu araç, anapara, yıllık nominal faiz oranı, vade ve yıldaki bileşiklendirme sayısını (yıllık, altı aylık, üç aylık, aylık, haftalık, günlük) kullanarak vade sonu tutarı hesaplar. İsterseniz her dönem düzenli olarak eklediğiniz tutarı da hesaba katar; ayrıca efektif yıllık faiz oranını ve aynı koşullarda basit faizle elde edilecek tutarı karşılaştırmalı olarak gösterir. Formül: A = P × (1 + r/n)^(n×t).
Bu araç saf matematiksel bileşik faiz hesabı yapar; vergi, stopaj, komisyon, enflasyon ve masraf içermez ve mevzuata bağlı bir oran kullanmaz. Kullanılan formül A = P × (1 + r/n)^(n×t), düzenli eklemeler için ise dönem sonu ödemeli anüite formülü FV = PMT × ((1 + r/n)^(n×t) − 1) / (r/n) şeklindedir; yani her ekleme ilgili dönemin sonunda yapılmış kabul edilir. Faiz oranı sıfır girildiğinde eklemeler faizsiz toplanır. Vade yıla çevrilirken 1 yıl 365 gün, 1 ay ise yılın on ikide biri kabul edilir; artık yıllar ve ayların farklı gün sayıları dikkate alınmaz, bu nedenle uzun vadelerde küçük sapmalar olabilir. Vade ile bileşiklendirme sıklığı tam bölünmüyorsa (örneğin 100 gün vade ve aylık bileşiklendirme) dönem sayısı ondalıklı çıkar ve sonuç yaklaşık değerdir. 'Aynı koşullarda basit faizle ulaşılacak tutar' satırında düzenli eklemeler faizsiz toplanmış kabul edilir, karşılaştırma yalnızca başlangıç anaparası üzerinden anlamlıdır. Sonuçta gösterilen getiri nominaldir; mevduat gibi vergiye tabi ürünlerde net getiri için stopaj kesintisi ayrıca düşülmelidir, bunun için Faiz Hesaplama aracının mevduat seçeneğini kullanabilirsiniz. Türk hukukunda kural olarak faize faiz yürütülmesi yasaktır (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.121); bileşik faiz, ancak Kanunun izin verdiği hallerde, örneğin karşılıklı olarak tacir olan tarafların ticari cari hesap ilişkisinde veya ödünç sözleşmelerinde yazılı şartla uygulanabilir. Bu nedenle araç, yatırım ve birikim projeksiyonu için tasarlanmıştır; alacak takibi hesaplarında hukuki durumu ayrıca değerlendiriniz. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
Sık sorulan sorular
Bileşik faiz formülü nedir?
A = P × (1 + r/n)^(n×t) formülü kullanılır. Burada P anapara, r yıllık faiz oranı (ondalık), n yıldaki bileşiklendirme sayısı, t yıl cinsinden vadedir. Örneğin 100.000 TL, yıllık %12 oranla 10 yıl yıllık bileşiklendirme ile 310.584,82 TL olur.
Nominal faiz ile efektif faiz arasındaki fark nedir?
Nominal oran, yıllık ilan edilen ham orandır. Efektif yıllık oran ise faizin yıl içinde kaç kez anaparaya eklendiğini de hesaba katar. Yıllık %12 nominal oran aylık bileşiklendirildiğinde efektif oran %12,68 olur; bileşiklendirme sıklaştıkça efektif oran yükselir.
Bileşiklendirme sıklığı sonucu ne kadar değiştirir?
Sıklık arttıkça getiri artar, ancak artış giderek yavaşlar ve sürekli bileşiklendirmedeki e^(rt) değerine yaklaşır. Araç, karşılaştırabilmeniz için sürekli bileşiklendirme sonucunu da ayrı satırda gösterir.
Her ay düzenli para ekleyerek birikim yaparsam nasıl hesaplanır?
Bileşiklendirme sıklığını aylık seçip düzenli tutar alanına aylık eklediğiniz miktarı yazın. Araç, her eklemenin dönem sonunda yapıldığını varsayarak anüite formülüyle vade sonu tutarı hesaplar. Sadece birikim getirisini görmek isterseniz başlangıç anaparasını 0 bırakabilirsiniz.
Türkiye de bileşik faiz uygulaması yasal mı?
Türk Borçlar Kanunu m.121 uyarınca kural olarak işlemiş faize faiz yürütülemez. İstisna olarak, karşılıklı olarak tacir olan tarafların ticari cari hesap ilişkisinde ve ödünç sözleşmelerinde yasal şartların varlığı halinde bileşik faiz mümkündür. Banka mevduatında ise faizin vade sonunda anaparaya eklenip yeni vadede birlikte işletilmesi yaygın ve geçerli bir uygulamadır.
Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır, resmî beyan yerine geçmez. Kesin tutar için Gelir İdaresi Başkanlığı'na veya mali müşavirinize başvurun.