Vadeli İşlem (Futures/Forward) Fiyatı Hesaplama

Vadeli işlem fiyatı, taşıma maliyeti modeline göre spot fiyata finansman maliyetinin eklenip varlığın sağladığı getirinin çıkarılmasıyla bulunur. Formülün özü şudur: vadeli fiyat = spot fiyat x (1 + risksiz faiz - varlığın getirisi + depolama maliyeti) etkisi, vadeye kalan süre kadar. Bu araçla spot fiyatı, risksiz faizi, temettü veya kira getirisini, depolama maliyetini ve vadeye kalan gün sayısını girerek teorik vadeli fiyatı, taşıma maliyetini ve bazı hesaplayabilirsiniz.

Spot (peşin) fiyat (TL) Dayanak varlığın bugünkü piyasa fiyatı.

Yıllık risksiz faiz oranı (%) Vade süresine denk gelen risksiz faiz (finansman maliyeti).

Varlığın yıllık getirisi (temettü/kira/kolaylık getirisi) (%) Hisse senedi endeksinde temettü verimi, dövizde yabancı para faizi, emtiada kolaylık getirisi. Yoksa 0 bırakın.

Yıllık depolama ve sigorta maliyeti (%) Emtia sözleşmelerinde geçerlidir. Finansal varlıklar için 0 bırakın.

Vadeye kalan gün sayısı (gün) Bugün ile sözleşmenin vade tarihi arasındaki gün sayısı.

Gün bazı Faiz hesabında kullanılan yıl uzunluğu.

Bileşiklendirme yöntemi Akademik ve türev piyasa uygulamalarında sürekli bileşik yaygındır.

Piyasadaki vadeli fiyat (isteğe bağlı) (TL) Girerseniz teorik fiyatla arasındaki sapma gösterilir. Karşılaştırma istemiyorsanız 0 bırakın.

Hesaplama, taşıma maliyeti (cost of carry) modeline dayanır: vadeli fiyat, spot fiyatın finansman maliyeti kadar artırılıp varlığın sağladığı getiri kadar azaltılmasıyla bulunur. Net taşıma oranı eksi yüzde 100 ve altına düştüğünde yıllık bileşik formül tanımsız hale geldiği için araç otomatik olarak sürekli bileşik yönteme geçer ve bunu uyarı satırında bildirir. Model, işlem maliyeti, teminat (marj) maliyeti, vergi ve borçlanma-borç verme faizi farkı bulunmadığı; varlığın serbestçe alınıp satılabildiği ve açığa satılabildiği varsayımlarına dayanır. Gerçek piyasada bu varsayımlar tam sağlanmadığı için teorik fiyat ile borsada oluşan fiyat arasında sapma normaldir; ayrıca emtiada kolaylık getirisi (convenience yield) ölçülmesi zor bir büyüklüktür. Sürekli bileşik yöntem türev piyasa literatürünün standardıdır; kısa vadelerde üç yöntem arasındaki fark küçüktür. Bu araç eğitim ve genel bilgilendirme amaçlıdır, tahmini sonuç üretir ve hiçbir şekilde yatırım tavsiyesi değildir; türev ürünler yüksek kaldıraç nedeniyle yatırdığınız teminattan fazla kayıp riski taşır.

Sık sorulan sorular

Vadeli fiyat neden spot fiyattan farklıdır?

Varlığı vadeye kadar elde tutmanın bir maliyeti (finansman, depolama) ve bir getirisi (temettü, kira, kolaylık getirisi) vardır. Vadeli fiyat, bu iki etkinin net sonucu kadar spot fiyattan sapar.

Contango ve backwardation ne demek?

Vadeli fiyatın spot fiyatın üzerinde olması contango, altında olması backwardation olarak adlandırılır. Finansman maliyeti varlığın getirisinden yüksekse contango, düşükse backwardation oluşur.

Forward ile futures fiyatı aynı mıdır?

Faiz oranları sabit varsayıldığında teorik olarak aynıdır. Uygulamada futures sözleşmelerinde günlük hesaplaşma (marking to market) yapıldığı için faiz oranlarıyla fiyat arasındaki korelasyona bağlı küçük farklar oluşabilir.

Döviz vadeli işlemlerinde hangi alana ne yazmalıyım?

Risksiz faiz alanına yerli para faizini, varlığın getirisi alanına yabancı para faizini yazın. Bu, faiz oranı paritesi formülüyle aynı sonucu verir.

Teorik fiyat ile piyasa fiyatı farklıysa ne anlama gelir?

Genellikle işlem maliyetleri, teminat maliyeti, likidite, temettü beklentisindeki belirsizlik veya arz-talep koşulları farkı açıklar. Bu fark tek başına bir alım satım sinyali olarak yorumlanmamalıdır.

Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır, resmî beyan yerine geçmez. Kesin tutar için Gelir İdaresi Başkanlığı'na veya mali müşavirinize başvurun.