Ortalama Vade Hesaplama
Farklı tutar ve vadelerdeki birden çok senedi veya alacağı tek bir senetle değiştirmek istediğinizde, tarafların eşit duruma gelmesi için kullanılan süreye ortalama vade denir. Ortalama vade, her tutarın vadesiyle ağırlıklandırılıp toplam tutara bölünmesiyle bulunur. Bu araçla tutarlarınızı ve gün cinsinden vadelerinizi girerek ağırlıklı ortalama vadeyi ve eşdeğer tek senedi hesaplayabilirsiniz.
Ortalama vade, klasik ticari matematik formülüyle hesaplanır: her tutarın vadesiyle çarpımının toplamı, tutarların toplamına bölünür. Bu yöntem basit faiz mantığına dayanır ve faiz oranından bağımsızdır; bu nedenle yüksek faiz ortamında ve uzun vadelerde, bugünkü değere göre yapılan hesaplamadan küçük farklar oluşabilir. Vadeleri gün olarak girin; farklı tarihlerdeki senetler için ortak bir başlangıç tarihi (örneğin bugün) belirleyip her senedin o tarihe olan gün farkını yazmalısınız. Tutar ve vade adedi eşit değilse hesaplama kısa olan listeye göre yapılır ve uyarı gösterilir. Bu araç genel bilgilendirme amaçlıdır; taraflar arasındaki sözleşme hükümleri esastır.
Sık sorulan sorular
Ortalama vade ne işe yarar?
Farklı vadelerdeki birden çok senedi tek bir senetle değiştirirken, hiçbir tarafın zarar görmeyeceği ortak vadeyi bulmak için kullanılır. Ayrıca alacak ve borç portföyünün ortalama süresini ölçmekte kullanılır.
Vadeleri tarih olarak giremiyor muyum?
Bu araç gün sayısı ile çalışır. Ortak bir başlangıç tarihi seçip her senedin o tarihe olan gün farkını hesaplayarak girin; sonuç da aynı başlangıç tarihinden itibaren gün olarak çıkar.
Ortalama vade ile durasyon aynı şey mi?
Değildir. Ortalama vade nominal tutarları ağırlık olarak kullanır; Macaulay durasyonu ise nakit akışlarının bugünkü değerlerini ağırlık olarak kullanır ve faiz oranına duyarlıdır.
Tutarların büyüklüğü sonucu nasıl etkiler?
Büyük tutarlı senetler ortalamayı kendi vadelerine doğru çeker. Bu yüzden küçük tutarlı uzun vadeli bir senet sonucu az, büyük tutarlı kısa vadeli bir senet çok etkiler.
Sonucu ay olarak nasıl yorumlarım?
Ticari uygulamada bir ay 30 gün kabul edilir; araç gün cinsinden bulduğu ortalama vadeyi bu kabule göre aya çevirir. Sözleşmenizde farklı bir kabul varsa gün sonucunu esas alın.
Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır, resmî beyan yerine geçmez. Kesin tutar için Gelir İdaresi Başkanlığı'na veya mali müşavirinize başvurun.