Enflasyon Etkisi ve Alım Gücü Hesaplama
Enflasyonun paranızın alım gücünü nasıl değiştirdiğini hesaplar. İki yönde çalışır: bugünkü bir tutarın ileride ne kadar alım gücüne denk geleceğini veya geçmişteki bir tutarın bugünkü karşılığının ne olduğunu gösterir. Böylece 'birkaç yıl önceki maaşım bugün ne eder' ya da 'yastık altındaki param kaç yılda ne kadar erir' sorularını yanıtlayabilirsiniz.
Hesaplama, girdiğiniz yıllık ortalama enflasyon oranının dönem boyunca sabit kaldığı varsayımına dayanır. Gerçekte enflasyon yıldan yıla değişir; geçmiş dönemler için en doğru sonuç TÜİK TÜFE endeks değerlerinin oranlanmasıyla elde edilir. Bu araç resmî bir endeks sorgusu yapmaz, girdiğiniz orana göre hesaplar. Kira artışı, kıdem tazminatı gibi yasal hesaplamalarda mevzuatta belirtilen resmî endeks ve sınırlar esas alınır; bu aracın sonucu yasal dayanak oluşturmaz. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
Sık sorulan sorular
Alım gücü kaybı nasıl hesaplanıyor?
Tutar, dönem boyunca birikimli enflasyon çarpanına bölünür. Örneğin yıllık %30 enflasyonla 5 yılda fiyatlar yaklaşık 3,71 katına çıkar; 100.000 TL'nin alım gücü bugünkü fiyatlarla yaklaşık 26.900 TL'ye iner, yani alım gücünün yaklaşık %73'ü erir.
Geçmişteki paranın bugünkü karşılığını nasıl bulurum?
Hesaplama yönünü 'geçmişteki paranın bugünkü karşılığı' olarak seçin, tutarı ve o dönemden bugüne kadar geçen yıl sayısı ile ortalama enflasyonu girin. Daha hassas sonuç için TÜİK'in ilgili aylara ait TÜFE endeks değerlerini oranlayabilirsiniz.
Ortalama enflasyon oranı olarak ne girmeliyim?
Geçmiş dönemler için TÜİK'in açıkladığı yıllık TÜFE oranlarının ortalamasını, gelecek dönemler için kendi beklentinizi veya kurumların tahminlerini kullanabilirsiniz. Farklı senaryolar deneyerek aralık görmeniz önerilir.
Bu hesaplama kira artışı için kullanılabilir mi?
Hayır. Konut kira artışlarında yasal olarak TÜFE'nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı esas alınır ve mevzuattaki sınırlar geçerlidir. Bu araç yalnızca alım gücü değişimini gösterir, yasal artış oranı hesaplamaz.
Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır, resmî beyan yerine geçmez. Kesin tutar için Gelir İdaresi Başkanlığı'na veya mali müşavirinize başvurun.