İç Verim Oranı (İVO/IRR) Hesaplama
İç verim oranı, bir yatırımın net bugünkü değerini sıfıra eşitleyen iskonto oranıdır; yani projenin kendi bileşik getiri oranıdır. Başlangıç yatırımınızı ve dönemsel nakit akışlarınızı girerek İVO'yu, yıllık bileşik karşılığını ve varsa engel oranına göre kabul-ret değerlendirmesini görebilirsiniz. Hesaplama, ikiye bölme (bisection) yöntemiyle sayısal olarak yapılır.
İVO, net bugünkü değeri sıfır yapan dönemsel orandır ve burada ikiye bölme yöntemiyle bulunur. Arama, -%99,9999 ile %1000 arasındaki dönemsel oranlarda yapılır; döngü en fazla 200 adımla sınırlıdır ve aralık genişliği 1e-12'nin altına düştüğünde erken sonlanır. Nakit akışları birden fazla kez işaret değiştiriyorsa (örneğin ortada büyük bir yenileme yatırımı varsa) matematiksel olarak birden çok İVO bulunabilir; araç bu durumda uyarı gösterir ve tek bir sonuç yanıltıcı olacağı için net bugünkü değer ölçütünü esas almak daha doğrudur. Hiç işaret değişimi yoksa ya da gerçek İVO arama aralığının dışındaysa sonuç hesaplanamaz ve araç uyarı verir. İVO, ara nakit akışlarının aynı oranla yeniden yatırıldığını varsayar; bu varsayım gerçekçi değilse düzeltilmiş İVO (MIRR) tercih edilmelidir. Bu araç genel bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir.
Sık sorulan sorular
İç verim oranı ile net bugünkü değer arasındaki fark nedir?
NBD bir tutar (TL), İVO ise bir orandır (%). Birbirini dışlayan projeleri karşılaştırırken NBD daha güvenilirdir; İVO ise projenin kendi getirisini yüzde olarak ifade eder.
Neden bazen sonuç hesaplanamıyor?
İVO'nun bulunabilmesi için nakit akışlarında en az bir işaret değişimi (önce çıkış, sonra giriş) olmalıdır. Tüm akışlar aynı işaretteyse denklemin kökü yoktur; ayrıca gerçek İVO dönemsel olarak %1000'in üzerindeyse arama aralığının dışında kalır.
Aylık akışlarda çıkan oran neden yıllık orandan farklı?
Önce dönemsel İVO bulunur, sonra bileşik olarak yıllığa çevrilir: yıllık = (1 + dönemsel)^dönem sayısı - 1. Bu, dönemsel oranı 12 ile çarpmaktan farklı ve daha doğru bir sonuç verir.
Engel oranı ne işe yarar?
Projeden beklenen asgari getiridir. Yıllık bileşik İVO engel oranını aşıyorsa proje ekonomik olarak kabul edilebilir sayılır; araç ayrıca engel oranıyla hesaplanan NBD'yi de gösterir.
MIRR nedir, ne zaman gerekir?
Düzeltilmiş iç verim oranı, ara nakit akışlarının gerçekçi bir yeniden yatırım oranıyla değerlendirildiği versiyondur. İVO çok yüksek çıkıyorsa ve bu getiriyle yeniden yatırım mümkün değilse MIRR daha doğru sonuç verir.
Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır, resmî beyan yerine geçmez. Kesin tutar için Gelir İdaresi Başkanlığı'na veya mali müşavirinize başvurun.