İç ve Dış İskonto Hesaplama (Senet Kırdırma)
Vadesi gelmemiş bir senedin bugünkü değerini bulmaya iskonto denir. Dış (ticari) iskontoda faiz senedin nominal değeri üzerinden, iç (hakiki/rasyonel) iskontoda ise peşin değer üzerinden hesaplanır; bu nedenle dış iskonto her zaman daha yüksek bir kesinti verir. Bu araç senedin nominal değerini, iskonto oranını ve vadeye kalan gün sayısını kullanarak her iki yöntemi karşılaştırır, komisyon ve BSMV dahil ele geçecek net tutarı gösterir.
Dış (ticari) iskonto formülü: İskonto = Nominal x Gün x Oran / (Gün bazı x 100). İç (hakiki) iskonto formülü: İskonto = Nominal x Gün x Oran / (Gün bazı x 100 + Gün x Oran). Dış iskonto faizi nominal değer üzerinden hesapladığı için sonuç her zaman iç iskontodan büyüktür; bankacılık ve ticari uygulamada genellikle dış iskonto kullanılır. BSMV oranı, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu uyarınca bankacılık işlemlerinde genel olarak yüzde 5'tir ve iskonto ile komisyon toplamı üzerinden hesaplanır; ticari senet iskontosu tüketici kredisi olmadığı için KKDF matrahına girmez ve oran sıfır uygulanır. Yıllık basit maliyet, toplam kesintinin elinize geçen net tutara oranlanıp yıllığa çevrilmesiyle bulunur; bu nedenle nominal iskonto oranından yüksek çıkar. Bu oranlar 2026 yılı bilgisine dayanmaktadır, işlem öncesi bankanızdan ve güncel mevzuattan teyit ediniz. Bankalar ayrıca masraf, muhabir komisyonu ve valör farkı uygulayabilir; ele geçecek gerçek tutar bankanın sözleşmesine göre değişir. Bu araç tahmini sonuç üretir, bağlayıcı bir teklif değildir.
Sık sorulan sorular
İç iskonto ile dış iskonto arasındaki fark nedir?
Dış iskontoda faiz senedin nominal değeri üzerinden, iç iskontoda peşin değer üzerinden hesaplanır. Aynı oran ve vadede dış iskonto tutarı daima daha yüksektir; aradaki fark vade uzadıkça ve oran yükseldikçe büyür.
Bankalar hangi yöntemi kullanır?
Türkiye'deki ticari uygulamada ve senet kırdırmada yaygın olan yöntem dış (ticari) iskontodur. İç iskonto daha çok matematiksel olarak doğru kabul edilen hakiki iskonto olarak akademik hesaplamalarda kullanılır.
Gün bazı 360 mı 365 mi olmalı?
Ticari iskontoda geleneksel olarak 360 günlük yıl kullanılır ve bu yöntem müşteri aleyhine biraz daha yüksek kesinti verir. Sözleşmenizde hangi bazın yazdığını kontrol edin.
Senedi kırdırınca hangi kesintiler yapılır?
İskonto faizi, varsa komisyon ve bunların toplamı üzerinden hesaplanan BSMV kesilir. Ticari senette KKDF alınmaz. Bazı bankalar ayrıca sabit işlem masrafı uygulayabilir.
Yıllık basit maliyet neden iskonto oranından yüksek çıkıyor?
Çünkü maliyet, nominal değere değil elinize geçen net tutara oranlanır ve BSMV ile komisyonu da içerir. Gerçek finansman maliyetinizi bu satır gösterir.
Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır, resmî beyan yerine geçmez. Kesin tutar için Gelir İdaresi Başkanlığı'na veya mali müşavirinize başvurun.