Enerji zamları hangi faturaları artırdı?

Kuzey İrlanda’da enerji zamları, yaşam maliyeti baskısını yeniden öne çıkardı. Doğal gaz ve elektrik tarifelerinde yürürlüğe giren son artışlar, özellikle kış ayları yaklaşırken hanelerin yıllık enerji giderini yükseltiyor. Şirketler, artışların arkasında küresel piyasalardaki oynaklık ile yükselen toptan gaz fiyatlarının bulunduğunu belirtiyor.

Bölgenin en büyük doğal gaz tedarikçisi SSE Airtricity, perşembe günü itibarıyla 200.000 konut ve küçük işletme müşterisi için tarifelerini yaklaşık %19 artırdı. Buna göre, Belfast çevresi ile batı gaz şebekesinde yer alan tipik bir hanenin yıllık gaz faturası yaklaşık 172 sterlin yükselecek.

Açıklanan yeni artışlar

  • Share Energy, elektrikte bugünden geçerli olmak üzere %12,6 artış açıkladı; bu değişiklik 41.000 müşteri için tipik yıllık faturaya 129 sterlin ek yük getirecek.
  • Firmus Energy, Ten Towns şebekesindeki 77.000 konut ve küçük işletme müşterisi için 1 Ekim’den itibaren %8,98 zam duyurdu; tipik yıllık gaz faturası yaklaşık 87 sterlin artacak.

Firmus Energy’nin son artışı, temmuz ayındaki %15,65’lik önceki yükselişin ardından geldi. Böylece bölgede enerji maliyetlerindeki artış tek bir tedarikçiyle sınırlı kalmadı.

Piyasa baskısı ve tüketiciye etkisi ne oldu?

Birleşik Krallık’ta toptan gaz fiyatlarının, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından fiilen iki katına çıktığı belirtiliyor. Consumer Council Enerji Politikası Başkanı Raymond Gormley, son artışların Ortadoğu’daki jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yükselen toptan enerji maliyetlerinden kaynaklandığını ve düzenlemeye tabi olmayan diğer tedarikçilerin de benzer adımlar atabileceğini söyledi.

Artan faturalar, yalnızca genel hane bütçesini değil, öğrenciler ve düşük gelirli aileler gibi daha kırılgan kesimleri de etkiliyor. Belfast’taki ücretsiz topluluk etkinliklerine ve sıcak kalınabilecek kamusal alanlara ilginin arttığı, bazı yaşlıların gün boyu bu alanları kullandığı aktarılıyor.

Sağlık alanında da baskı dikkat çekiyor. Evde palyatif bakım alan hastaların daha fazla ısınma, farklı uyku düzenleri ve zorunlu tıbbi cihazlar nedeniyle enerji ihtiyacının arttığı; bazı hastaların elektrik faturasını karşılayamadığı için yaşam kalitesini artırabilecek hizmetlerden vazgeçtiği ifade ediliyor.

Destekler ve tüketiciler için açıklanan önlemler

Bu ay itibarıyla Kuzey İrlanda’daki hanelere elektrik faturalarında tek seferlik 63 sterlin indirim uygulanacak. Destek için başvuru gerekmiyor; banka üzerinden ödeme yapan müşterilerin faturalarına indirim otomatik yansıtılacak, ön ödemeli sayaç kullananlar ise yükleme yaptıklarında 63 sterlin kredi alacak.

Ön ödemeli sayaçlarda tek seferde tam indirim alınabilmesi için 112 sterlinden fazla kredi satın alınmaması gerekiyor. Sayaçların en fazla 175 sterlinlik ödeme alabilmesi nedeniyle, bu sınır aşılırsa 63 sterlinlik destek sonraki yüklemeye bölünebiliyor.

Ayrıca gelir testine bağlı ayrı bir program kapsamında bazı kalorifer yakıtı kullanıcılarına 100 sterlin tutarında kupon verilmeye başlandı. Bölgede konutların üçte ikisi ısınmada fuel oil kullanıyor; 500 litre ev tipi ısıtma yakıtının fiyatı ise yaklaşık 560 sterline çıkarak geçen yılın aynı dönemine göre iki kattan fazla yükseldi.