Vücut Kitle Endeksi (VKİ) Hesaplama
Vücut Kitle Endeksi (VKİ / BMI), kilonuzun boyunuza göre sağlıklı bir aralıkta olup olmadığını gösteren en yaygın tarama ölçütüdür. Formülü basittir: kilo (kg) bölü boyun karesi (m²). Bu araç VKİ değerinizi hesaplar, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) sınıflandırmasına göre hangi grupta olduğunuzu söyler ve boyunuza karşılık gelen sağlıklı kilo aralığını (18,5 - 24,9 kg/m²) kilogram cinsinden verir. VKİ kas ile yağı ayırt etmez; sporcularda ve yaşlılarda sonuç yanıltıcı olabilir, bu yüzden bel çevresi ve vücut yağ oranı ile birlikte değerlendirilmelidir.
Sınıflandırma eşikleri Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) yetişkinler için kullandığı standart değerlerdir ve yıllara göre değişmez. Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, TIBBİ TAVSİYE DEĞİLDİR ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. VKİ kas kütlesi ile yağ kütlesini ayırt edemez; kaslı sporcularda yüksek, kas kaybı olan yaşlılarda düşük çıkarak yanıltabilir. 18 yaş altı çocuk ve ergenlerde VKİ tek başına yorumlanamaz, yaşa ve cinsiyete göre persentil eğrileri kullanılmalıdır. Hamilelerde ve emzirenlerde geçerli değildir. Ödem, asit veya belirgin kas kaybı olan kişilerde sonuç güvenilir olmaz. Kilo yönetimi, diyet veya ilaç kararları için mutlaka hekiminize ya da bir diyetisyene başvurunuz.
Sık sorulan sorular
Vücut Kitle Endeksi nasıl hesaplanır?
VKİ = kilo (kg) / boy (m) x boy (m) formülüyle bulunur. Örneğin 70 kg ve 1,70 m için VKİ = 70 / (1,70 x 1,70) = 24,2 kg/m² olur.
Normal VKİ aralığı kaçtır?
DSÖ'ye göre yetişkinlerde 18,5 - 24,9 kg/m² arası normal kabul edilir. 25 ve üzeri fazla kilolu, 30 ve üzeri obez olarak sınıflandırılır. 18,5'in altı zayıflık anlamına gelir.
VKİ sporcularda neden yanıltıcı olur?
Kas dokusu yağdan daha ağırdır. Düzenli antrenman yapan, kas kütlesi yüksek bir kişide VKİ 25-30 arasında çıkabilir; bu kişi fazla kilolu değil, kaslıdır. Bu nedenle sporcularda vücut yağ oranı ölçümü daha doğru sonuç verir.
Çocuklarda VKİ aynı şekilde değerlendirilir mi?
Hayır. 0-18 yaş grubunda VKİ, yaşa ve cinsiyete özgü persentil eğrileriyle yorumlanır. Yetişkin eşikleri çocuklara uygulanamaz; değerlendirmeyi çocuk hekimi yapmalıdır.
VKİ dışında hangi ölçümlere bakmalıyım?
Bel çevresi, bel-kalça oranı ve vücut yağ oranı önemlidir. Özellikle karın bölgesindeki yağlanma (erkekte 102 cm, kadında 88 cm üzeri bel çevresi) VKİ normal olsa bile kalp-damar ve diyabet riskini artırır.
Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır, resmî beyan yerine geçmez. Kesin tutar için Gelir İdaresi Başkanlığı'na veya mali müşavirinize başvurun.