24 Eylül'deki Washington görüşmesinde neden beklenti düşük?

Trump-Xi zirvesi için geri sayım sürerken, 24 Eylül'de Washington'da yapılması planlanan görüşmeden kapsamlı bir ekonomik uzlaşma çıkacağına dair beklentiler zayıf. Analistler, tarafların yeni bir çerçeve anlaşmadan çok mevcut ticaret ateşkesini korumaya odaklanabileceğini belirtiyor.

Çin, Devlet Başkanı Xi Jinping'in ziyaretini henüz resmen doğrulamadı. Buna rağmen Beyaz Saray'da resmi devlet yemeği hazırlığı yapıldığı yönündeki haberler, buluşmanın diplomatik ağırlığını artırırken yatırımcıların dikkatini de zirve öncesi mesajlara çevirdi.

Dört ay önce Pekin'de yapılan Trump-Xi görüşmesi, güçlü ağırlamaya karşın sınırlı sayıda somut ticari sonuç üretmişti. İran ve Tayvan gibi başlıklarda kayda değer bir ilerleme sağlanamazken, bu kez de görüşmenin temel amacının çıkmazı çözmekten çok yönetmek olabileceği değerlendiriliyor.

İran yaptırımları masada ama ana başlık olmayabilir

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in İran'ın iş ortaklarını hedef alan yeni yaptırım planı, teoride Çin'i de doğrudan etkileyebilecek bir risk oluşturuyor. Çünkü Pekin, Tahran'ın en büyük ticaret ortağı konumunda; ancak Çinli bankalar ya da kurumlara sert yaptırımlar uygulanması, iki ülke arasındaki kırılgan ticaret ateşkesini bozabileceği için Washington'un hareket alanını daraltıyor.

Kuzey Karolina'daki G20 maliye bakanları toplantısında Çin'in ortak bildiriye itiraz eden tek ülke olması da iki ekonomi arasındaki görüş ayrılıklarını görünür hale getirdi. İtirazın, aşırı dış fazla veren ülkelerin ticareti bozduğu yönündeki ifade ile İran savaşına dair kullanılan dile odaklandığı bildirildi.

  • ABD tarafı, İran konusunda Çin'in çözüm üretmesi gerektiğini savunuyor.
  • Pekin ise Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi onayı olmayan tek taraflı yaptırımlara karşı çıktığını söylüyor.

Piyasalar için hangi rakamlar öne çıkıyor?

Yatırımcıların izlediği en kritik verilerden biri, ABD'nin Çin'e uyguladığı ortalama gümrük tarifesinin temmuz itibarıyla %36,5 seviyesinde bulunması. Oran geçen yıla göre gerilese de hâlâ yüksek ve bu durum, ithalat maliyetleri ile ABD'deki tüketici fiyatları üzerindeki baskının tamamen ortadan kalkmadığına işaret ediyor.

Mayıs ayında açıklanan başlıklardan bazıları da henüz tamamlanmış değil. Taraflar, ekonomik ilişkiyi derinleştirmek için bir Ticaret Kurulu ve Yatırım Kurulu oluşturmayı duyurmuş; ayrıca Çin'in 200 Boeing uçağı alacağı ve 17 milyar dolar tutarında ABD tarım ürünü satın alacağı açıklanmıştı. Ancak ayrıntı eksikliği, o dönemde ABD soya fasulyesi vadeli işlemlerinde aşağı yönlü baskı yaratmıştı.

  • Boeing anlaşmasının ayrıntıları tamamlanmadı.
  • Önerilen Ticaret Kurulu'nun da henüz sonuçlandırılmadığı belirtiliyor.
  • Yapay zekâ başlığının zirve gündeminde yer alacağı doğrulandı.

Seçim takvimi ve finansal sistem endişesi

Xi'nin ABD'ye, seçimlere altı haftadan az kala gelmesi de piyasa hesabını karmaşıklaştırıyor. Yüksek tüketici maliyetleri seçim gündeminin üst sıralarında yer alırken, Washington'un Çin'e karşı çok sert bir yaptırım adımı atmasının küresel finans sistemini sarsma riski taşıdığı değerlendirmesi öne çıkıyor.

Somut anlaşma yerine ilişki yönetimi beklentisi

Uzmanlara göre liderler görüşmesinden yeni açıklamalar çıkabilir, ancak bunların büyük ölçüde çerçeve niteliğinde kalması bekleniyor. Çin uzmanı Craig Singleton'ın ifadesiyle bu toplantı, "düşük beklentili bir zirve" görünümünde.

Bu çerçevede piyasanın ana beklentisi, ABD ile Çin arasında yeni bir kopuş yaşanmaması ve mevcut temas kanallarının korunması. Özellikle İran yaptırımları, tarifeler, kritik mineraller ve yapay zekâ başlıklarında sertleşme yerine kontrollü mesajlar verilmesi, kısa vadede küresel risk iştahı açısından daha belirleyici olabilir.