Hürmüz Boğazı'ndaki toparlanma ham petrolde baskıyı azalttı

Goldman Sachs, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışının yeniden hız kazanmasının petrol fiyatları için beklenenden daha sınırlı bir yukarı yönlü risk yarattığını değerlendirdi. Bloomberg'ün aktardığı nota göre banka, Nisan ayında varil başına 120 doların üzerine çıkan ham petrolün daha sonra yaklaşık 89 dolara gerilemesini, ardından da 83 dolar seviyesine doğru çekilmesini büyük ölçüde bu toparlanmaya bağlıyor.

Hürmüz Boğazı, dünya deniz yoluyla taşınan petrolünün yaklaşık üçte birinin geçtiği en kritik dar boğazlardan biri olarak öne çıkıyor. İran çatışmasının tırmandığı dönemde sevkiyatlar sert biçimde gerilerken, Goldman'ın hesaplamasına göre boğazdan geçen toplam ham petrol ve petrol ürünü ihracatı Mart ayında günlük yaklaşık 5-6 milyon varile indi. Çatışma öncesinde bu hacim günlük yaklaşık 22-24 milyon varil düzeyindeydi.

Akışlar hangi seviyeye çıktı?

Mart ayından bu yana toparlanma kademeli şekilde sürdü. Son durumda toplam akışın günlük yaklaşık 15-16 milyon varile yükseldiği, bunun hâlâ savaş öncesi seviyenin 7-8 milyon varil altında kaldığı belirtildi. Piyasa kaynaklarına göre sadece ham petrolde boğazdan geçen hacim günlük 6-8 milyon varil aralığında bulunuyor.

Goldman, üretici ve taşımacıların çatışma koşullarına uyum sağladığını da vurguladı. Uydu vericisini kapatarak yapılan karanlık geçişler ile gemiden gemiye yük transferlerinin artması, petrolün hareket etmeyi sürdürdüğünü ancak takibinin zorlaştığını gösteriyor.

Doğalgaz ve rafine ürünlerde risk daha yüksek görülüyor

Bankanın daha temkinli ham petrol görünümü, enerji piyasasının tüm segmentleri için geçerli değil. Hürmüz'den geçen LNG ve rafine yakıt akışları, ham petrole kıyasla daha düşük seyrediyor; bu da özellikle Avrupa doğal gazı ile dizel, jet yakıtı ve benzin gibi ürünlerde daha kırılgan bir tablo yaratıyor.

Avrupa gazı neden daha hassas?

Avrupa'nın ithal sıvılaştırılmış doğalgaza yüksek bağımlılığı ve uzun süreli arz açıklarını telafi edecek sınırlı kapasitesi, bölgeyi daha hassas kılıyor. Rafine ürünlerde ise lojistik ağlar ile rafineri düzeni, ham petrolde kullanılan alternatif taşıma yöntemlerine aynı ölçüde uyum sağlayamıyor.

  • Avrupa doğalgazı için arz sıkışıklığı riski daha yüksek görülüyor.
  • Rafine yakıtlarda tedarik zinciri aksaklıkları, ham petrolden farklı fiyat hareketleri yaratabiliyor.

Enflasyon ve büyüme görünümü açısından piyasalar ne izliyor?

Ham petroldeki geri çekilmenin etkisi yalnızca enerji şirketleriyle sınırlı değil. Boston Fed'in değerlendirmesine göre kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi şubatta %2,9 iken nisanda %3,8'e yükseldi ve bu hareketin ana nedeni enerji fiyatlarındaki sıçrama oldu. Petrol fiyatlarında kalıcı bir gevşeme, bu enflasyon baskısının önemli bölümünü tersine çevirebilir.

Chicago Fed'in modellemesine göre 2026'daki petrol şoku, ekonomik büyümeden 81 ila 166 baz puan arasında götürebilir. San Francisco Fed de Nisan ayındaki petrol yükselişi sonrası kısa vadeli büyüme tahminlerini, yüksek enerji maliyetlerinin hane gelirleri ve tüketim üzerindeki etkisi nedeniyle aşağı çekti.

Bu nedenle yatırımcılar günlük fiyat dalgalanmasından çok fiziksel akış verilerine odaklanıyor. İzlenen başlıca göstergeler şöyle sıralanıyor:

  • Hürmüz Boğazı üzerinden geçen günlük ihracat hacmi
  • Tanker izleme verileri ve gemiden gemiye transferlerin yoğunluğu
  • LNG sevkiyatlarının seyri

Goldman Sachs'ın değerlendirmesi korunursa, enerji kaynaklı enflasyon baskısının 2026'nın geri kalanında zayıflaması ve bunun da ABD Merkez Bankası'nın faiz artışı baskısını hafifletmesi beklenebilir. Ancak tanker trafiğinde yeniden düşüş, altyapı hasarı ya da çatışmanın genişlemesi, fiyatları yeniden ilkbahardaki zirvelere yaklaştırabilecek başlıca riskler arasında yer alıyor.