Alito'nun çekilme kararı davayı yeni bir aşamaya taşıdı

ABD Yüksek Mahkemesi'ndeki iklim davası, Yargıç Samuel Alito'nun dosyadan çekilmesiyle yeni bir dengeye girdi. Mahkemenin gelecek hafta ele alacağı uyuşmazlıkta Exxon Mobil ve Suncor Energy, sera gazı emisyonlarının neden olduğu öne sürülen zararlar için eyalet hukukuna dayalı tazminat taleplerine karşı savunma yapıyor.

Mahkeme katibi Scott Harris, taraf avukatlarına pazartesi günü gönderdiği bildirimde Alito'nun davada yer almayacağını iletti. Bu adım, Alito'nun mahkemenin dosyayı bu yıl incelemeye kabul etmesinin ardından davadan çekilmeyi daha önce reddetmiş olması nedeniyle dikkat çekti.

4-4 eşitlik olasılığı şirketler için neden önemli?

Alt mahkeme kararı yürürlükte kalabilir

Alito'nun dosyada yer almaması, Yüksek Mahkeme'de 4-4 eşitlik ihtimalini artırdı. Böyle bir tabloda, temyize konu olan alt mahkeme kararı geçerliliğini koruyor. Bu da Colorado'daki yerel yönetimlerin açtığı davada, petrol şirketlerinin dosyayı baştan düşürme girişiminin sonuçsuz kalması anlamına gelebilir.

  • Eşit oy çıkması halinde, şirketlerin itiraz ettiği önceki karar değişmeden kalacak.
  • Bu senaryoda Boulder kenti ve Boulder County tarafından açılan tazminat davası duruşma aşamasına doğru ilerleyebilecek.

Söz konusu davada ilk derece mahkemesi, Suncor ve Exxon'un davanın reddi talebini kabul etmemişti. Colorado Yüksek Mahkemesi de bu kararı onaylayarak dosyanın yargılama sürecine devam etmesinin önünü açmıştı.

Davanın hukuki çerçevesi ve çıkar çatışması tartışması

Dosyada hangi soru yanıtlanacak?

Yüksek Mahkeme'nin bakacağı temel hukuki soru, federal hukukun, iklim değişikliğinin yol açtığı iddia edilen zararlar için eyalet hukukuna dayanılarak açılan tazminat davalarını engelleyip engellemediği. Mahkemenin petrol şirketleri aleyhine karar vermesi halinde, dava esas inceleme için yargılamaya doğru ilerleyecek.

Alito neden tartışmanın odağındaydı?

Çevre örgütleri, Alito'nun petrol ve doğalgaz şirketlerindeki hisse yatırımları nedeniyle davadan çekilmesini istemişti. Alito'nun 2025 yılı mali bildirimine göre Exxon Mobil veya Suncor'da hissesi bulunmuyor. Mayısta bir Yüksek Mahkeme sözcüsü, Alito'nun davadaki herhangi bir tarafta mali çıkarı olmadığını ve çekilmesinin gerekli görülmediğini belirtmişti. Buna karşılık Alito, aynı dosyada 2023 yılında şirketlerin yetki itirazlarıyla ilgili bir önceki aşamada karara katılmamıştı.