ABD ve Rusya’dan peş peşe açıklamalar

Rusya’daki veba araştırma merkezinde çalışan bir laboratuvar teknisyeninin ölümü, hem Moskova hem de Washington’da dikkatle izleniyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, olayın pnömonik vebanın yayılma ihtimali nedeniyle yakından takip edildiğini, ancak şu aşamada kamuoyu için alarm nedeni bulunmadığını söyledi.

Rusya’nın İrkutsk bölgesi valisi Igor Kobzev, ölüm nedenini “nedeni belirlenemeyen etiyolojiye sahip zatürre” olarak duyurdu. Kobzev, hayatını kaybeden kadının biyolojik örneklerinde işiyle bağlantılı herhangi bir mikroorganizmaya rastlanmadığını bildirdi.

Valinin, Rusya’nın tüketici ve sağlık denetim kurumu Rospotrebnadzordan aktardığı bilgilere göre, teknisyenin ölümünden sonra enstitü personelinden sağlık kuruluşuna başvuran başka vaka da kayda geçmedi. Kurumun biyogüvenlik ekibi, İrkutsk’taki Sibirya ve Uzak Doğu Veba Karşıtı Enstitüsü’nde yaptığı incelemede de acil bir durum saptamadı.

Olayla ilgili bilinenler ve izlenen önlemler

Rus basınında yer alan ve resmi olarak doğrulanmayan haberlerde, teknisyenin ya patojen içeren bir tüpün kırılması sonrası ya da vebanın doğal olarak görüldüğü bir bölgeye yaptığı saha ziyareti sonrasında hastalandığı öne sürüldü. Rus medyası ayrıca, kadınla temas ettiği belirtilen yaklaşık 200 kişinin tedbir amacıyla tıbbi gözlem altına alındığını yazdı.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise kamuoyuna söylentilere değil, resmi açıklamalara itibar edilmesi çağrısı yaptı. ABD tarafı da olası bir yayılma riskinin ciddiyetle izlendiğini, ancak eldeki bilgiler ışığında paniğe yol açacak bir tablo görülmediğini belirtti.

  • Enstitüde yapılan denetimde biyolojik acil durum tespit edilmedi.
  • Yetkililere göre teknisyenin örneklerinde işle bağlantılı mikroorganizma bulunmadı.
  • Ölüm sonrası başka personelin tıbbi yardım aldığına dair resmi kayıt paylaşılmadı.

Pnömonik veba neden dikkatle izleniyor?

Ölen teknisyenin, Rus basınında Daria adıyla anılan ve 20’li yaşlarının sonlarında olduğu belirtilen bir çalışan olduğu bildirildi. Kadının kısa süre önce Moğolistan sınırındaki Buryatya bölgesine gittiği, bu bölgede de vebaya yol açan Yersinia pestis bakterisinin dağ sıçanı gibi kemirgenlerde görülebildiği ifade edildi.

Reading Üniversitesi’nden hücresel mikrobiyoloji uzmanı Dr Simon Clarke, pnömonik vebanın tedavi edilmezse çoğu zaman ölümcül olduğunu, ancak antibiyotiklerle kontrol altına alınabildiğini belirtti. Clarke, bu formun insandan insana bulaşabildiğine dikkat çekerken, olası bir bulaşma endişesinin Covid-19 dönemindekine benzer kapanmalar anlamına gelmediğini vurguladı.

Sibirya ve Uzak Doğu Veba Karşıtı Enstitüsü, 1920’lerdeki bir salgına yanıt olarak yaklaşık 100 yıl önce kurulmuştu. Olay, tarihsel olarak büyük salgınlarla anılan vebanın bazı bölgelerde hâlâ halk sağlığı açısından izlenen bir risk olmaya devam ettiğini bir kez daha gündeme taşıdı.