G20 ortak bildirisinde ayrışma nasıl ortaya çıktı?

G20 ortak bildirisi, Kuzey Carolina eyaletindeki Asheville kentinde yapılan maliye bakanları ve merkez bankası başkanları toplantılarının ardından yayımlandı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, piyasaları bozan ucuz ihracat akışlarının sürdürülebilir olmadığı yönündeki ortak ifadeye yalnızca Çin’in karşı çıktığını açıkladı. Böylece metin, 20 üyeli grupta 19 ülkenin uzlaştığı ancak Pekin’in ayrıştığı bir belge olarak kayda geçti.

Bessent, kalan üyelerin önümüzdeki günler, haftalar ya da aylar içinde bu sürdürülemez dengeye çözüm aramak üzere adım atacağını söyledi. ABD Hazine Bakanlığı’nın daha sonra yayımladığı metin de, Çin’in ilgili paragraflara itirazını dipnotla açık biçimde işaret etti.

Çin hangi maddelere itiraz etti?

Metindeki dipnota göre Çin, ülkelerin dengesizlikleri artıran piyasa dışı politika ve uygulamaları ortadan kaldırması gerektiğini savunan paragrafa karşı çıktı. Bu bölümde, özellikle aşırı ve kalıcı dış fazla veren ekonomilerin iç tüketimi sınırlayan bozulmaları gidermesi ve büyümede ihracata aşırı bağımlılığı azaltması gerektiği vurgulandı.

  • Çin, Hürmüz Boğazı’ndaki süren sevkiyat aksamalarına ilişkin endişe ifade eden paragrafa da itiraz etti.
  • Pekin, Uluslararası Para Fonu’nun küresel dengesizliklere yönelik gözetiminin övüldüğü bölüme karşı çıktı.
  • Ayrıca dış borcunun anlamlı bir bölümü G20 üyelerine olan ülkeleri ayrıca işaret eden ifadeye de destek vermedi.

Çin’in ABD Büyükelçiliği, Bessent’in açıklamalarına ilişkin CNBC’nin yorum talebine haber anına kadar yanıt vermedi. Bessent ise oybirliği beklediğini, ancak 19 ülkenin uzlaşmasının da sorunun büyüklüğünü gösterdiğini savundu.

İran yaptırımları ve enerji rotası neden piyasalar için önemli?

Açıklamalar, Bessent’in Trump yönetimi adına İran ekonomisini ikincil yaptırım tehditleriyle sıkıştırmayı amaçlayan Operation Economic Outcast planını yürüttüğü dönemde geldi. Bu süreç, İran’ın en büyük ticaret ortağı ve en büyük petrol alıcısı olan Çin’in hedef alınıp alınmayacağına dair soruları artırdı. Aynı zamanda Washington ile Pekin arasında uzun vadeli ticaret görüşmeleri sürerken, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in eylül sonunda ABD’ye gitmesinin planlandığı belirtildi.

Piyasaların izlediği denge başlığı ne?

Bessent, İran konusunda ABD ile Çin arasında farklılıklardan çok ortak noktalar bulunduğunu söyledi. Çin’in enerjisinin %50’sini Körfez’den aldığına dikkat çeken Bessent, serbest deniz ticaretinin korunmasının da ortak çıkar olduğunu vurguladı. Bu nedenle Pekin’in atacağı adımlar, hem petrol sevkiyatı hem de küresel ticaret dengesi tartışmaları açısından yakından izleniyor.