Tarifelerde yeni eşik ne oldu?

ABD-Kanada tarifeleri, iki ülke arasındaki ticarette on milyarlarca dolarlık yeni vergi yükü yarattı. Donald Trump yönetiminin Kanada'dan gelen geniş bir ürün grubuna %50 gümrük vergisi getirmesinin ardından Ottawa, 8 Eylül'de yürürlüğe girecek 20 milyar dolarlık misilleme paketi açıkladı.

Kanada'nın karşı önlemleri 700'den fazla ABD ürününü kapsıyor ve oranlar %15 ile %50 arasında değişiyor. Listede süt ürünleri, deniz ürünleri, ev aletleri, ahşap ve kâğıt mamulleri ile giyim yer alırken, Washington'ın vergileri de Kanada menşeli şarap, çimento ve hokey sopası gibi kalemleri hedef alıyor.

Moody's Ratings Baş Kredi Sorumlusu Atsi Sheth'e göre piyasalar için temel sorun, verginin seviyesi kadar belirsizliğin süresi. Analistler, bu ortamın şirket bilançolarında maliyet tahminini zorlaştırdığını ve hisse fiyatlarında sert günlük hareketlere zemin hazırladığını belirtiyor.

Piyasalar ilk tepkiyi verdi, kazançlar kalıcı olmadı

Ticaret görüşmelerinin bozulduğu haberinin ardından pazartesi günü çelik ve malzeme hisselerinde hızlı alımlar görüldü. Nucor, Steel Dynamics, Cleveland-Cliffs ve Century Aluminum yükselirken, VanEck Steel ETF (SLX) aynı gün %1,6 prim yaptı; Materials Select Sector SPDR (XLB) ise gün içinde tüm zamanların en yüksek seviyesini test etti.

Ancak ilk fiyatlama haftanın geri kalanında korunamadı. XLB beş günlük işlemleri eksi bölgede tamamlarken, SLX haftayı başa başa yakın kapattı. Buna rağmen Morningstar'ın 28 Ağustos verilerine göre yılbaşından bu yana SLX'in getirisi %28'in üzerinde, XLB'nin getirisi ise %18'in üzerinde bulunuyor ve iki fon da S&P 500'ü geride bırakıyor.

Hisse tepkisi ile reel ekonomi aynı yönde ilerlemeyebilir

Uzmanlara göre çelik üreticileri, ABD iç pazarının büyüklüğü nedeniyle görece avantajlı olabilir. Buna karşın alüminyum tarafında tablo daha karmaşık; çünkü ABD, birincil alüminyumda hâlâ ithalata bağımlı ve Kanada bu tedarikte çok büyük paya sahip. Yeni ergitme kapasitesinin aylar içinde değil, yıllar içinde kurulabilmesi de fiyat baskısının kısa sürede ortadan kalkmasını zorlaştırıyor.

Asıl baskı otomotiv ve sınırı aşan tedarik zincirlerinde

En hassas alanlardan biri otomotiv sektörü. Araç üretiminde kullanılan parçaların sınırı birden fazla kez geçebilmesi nedeniyle tarife etkisi tek sevkiyatla sınırlı kalmıyor; metal her yeniden geçtiğinde maliyet zincire ekleniyor. Bu nedenle uzmanlar, ticaret savaşında otomotiv için net bir kazanan görmüyor.

  • Kanada kaynaklı ve ikamesi zor çelik ile alüminyum girdileri
  • Pres parçaları, güç aktarma organları ve fren sistemleri
  • Elektronik bileşenler ve özel alt montaj parçaları

Şirketler bu baskıyı azaltmak için dış ticaret serbest bölgeleri, depo yer değişiklikleri ve yeni tedarik kaynakları gibi seçenekleri değerlendiriyor. Ancak sektör temsilcileri, tedarik zincirlerinin birkaç haftada yeniden kurulamayacağını; bu belirsizliğin 12 ila 24 ay içinde daha kalıcı rota değişimlerine yol açabileceğini vurguluyor.

Derecelendirme kuruluşları da ağır sanayi, çelik ve alüminyum şirketlerini yakından izleyeceklerini belirtiyor. Büyük ölçekli şirketlerin şokları daha kolay absorbe etmesi beklenirken, yatırımcılar açısından asıl riskin hangi üreticinin sınır ötesi girdi bağımlılığını önceden azaltabildiğinde düğümlendiği ifade ediliyor.