Florida'dan kalkan Roman göreve başladı

Nancy Grace Roman teleskobu, pazar sabahı yerel saatle Kennedy Uzay Merkezi'nden bir SpaceX roketiyle uzaya gönderildi. Nasa'nın yeni nesil gözlemevi, evrenin genişlemesini etkileyen karanlık enerji, kara delikler ve diğer kozmik bilinmezler üzerine veri toplamak için geliştirildi.

Fırlatmadan yaklaşık 30 dakika sonra araç roketten ayrıldı ve Dünya'dan yaklaşık 1 milyon mil uzaklıktaki görev konumuna doğru yoluna devam etti. Nasa, bu seyahatin yaklaşık 100 gün süreceğini, teleskobun hedef noktasına ulaştıktan sonra düzenli gözlemlere başlayacağını açıkladı.

Nicky Fox, görevin ardından düzenlenen basın toplantısında, "Roman evrene bakışımızı değiştirecek" dedi. ABD Başkanı Donald Trump da toplantıya telefonla bağlanarak projede görev alan bilim insanlarını tebrik etti.

Görevde hangi sorulara yanıt aranacak?

Karanlık enerji, karanlık madde ve yeni dünyalar

Roman'ın ana hedeflerinden biri, evrenin büyük bölümünü oluşturduğu düşünülen ancak doğası hâlâ tam olarak açıklanamayan karanlık enerji ile karanlık madde hakkında daha ayrıntılı veriler toplamak. Nasa'ya göre bu iki unsur birlikte evrenin yaklaşık %95'ini oluşturuyor; biri genişlemeyi hızlandıran bir etki yaratırken, diğeri görünmez bir kütleçekim bağı gibi davranıyor.

  • Güneş Sistemi dışındaki gezegenleri, yani ötegezegenleri bulmak ve özelliklerini belirlemek
  • Milyarlarca galaksinin dağılımını haritalandırarak evrenin zaman içindeki yapısını incelemek
  • Kara delikleri ve Güneş Sistemi'nden gözlemlenebilir evrenin sınırına kadar uzanan gökcisimlerini taramak

Fox, Roman'ın on binlerce, hatta 100.000 yeni ötegezegen keşfedebileceğini belirtti. Bilim insanları, bu gözlemler sayesinde bazı uzak dünyaların atmosferleri hakkında daha net sonuçlara ulaşmayı ve yaşama elverişlilik ihtimalini değerlendirmeyi amaçlıyor.

Roman'ı diğer uzay teleskoplarından ayıran ne?

Geniş görüş alanı ve uzak görev konumu

Nasa, Roman'ın görüş alanının Hubble ve James Webb teleskoplarına kıyasla 100 kat daha geniş olduğunu bildiriyor. Bu özellik, tek tek hedeflere odaklanan gözlemlerin yanında çok daha büyük gökyüzü alanlarının taranmasına ve kapsamlı kozmik haritalar çıkarılmasına imkân verecek.

Gökbilimci Jenifer Millard'a göre teleskobun Dünya'dan Ay'ın uzaklığının yaklaşık dört katı mesafede çalışacak olması da önemli bir avantaj sağlıyor. Böylece Dünya ve Ay'dan gelen kızılötesi ışık, gözlem cihazlarının ölçümlerine daha az müdahale ediyor.

Teleskoba adını veren Nancy Grace Roman, 1960'larda Nasa'nın ilk baş gökbilimcisi ve ilk kadın üst düzey yöneticisi olmuştu. Hubble Uzay Teleskobu'nun ABD Kongresi'nden onay almasına katkı sağlayan Roman'ın adını taşıyan bu görev için Nasa, 5 yıllık bir ana görev süresi ve 10 yıla kadar uzatılabilecek bir çalışma hedefi öngörüyor.