Ceuta göç krizi İspanya genelinde protestolara yol açtı

İspanya’nın kuzey Afrika kıyısındaki özerk kenti Ceuta’ya yaşanan kitlesel geçişin ardından, Ceuta göç krizi ülke çapında siyasi gerilimi artırdı. Farklı şehirlerde düzenlenen gösterilerde hükümetin sınır yönetimi ve kriz karşısındaki tutumu hedef alındı. Muhalefet partileri Başbakan Pedro Sánchez’in Ceuta sakinlerini yalnız bıraktığını savunurken, hükümet sağ partilerin krizi siyasi kazanca çevirmeye çalıştığını belirtti.

30 ve 31 Temmuz tarihlerinde en az 72.000 göçmen Fas’tan Ceuta’ya geçti. Bu kişilerin büyük bölümü geri dönmüş olsa da, kaynaklara göre yaklaşık 5.000 kişi hâlâ derme çatma kamplarda, sahilde ya da kentin farklı noktalarında bulunuyor. Bu tablo, Ceuta’da huzursuzluğu artırırken Madrid yönetimi üzerindeki baskıyı da büyüttü.

Yerel halkın son günlerde neredeyse her gün sokağa çıktığı belirtiliyor. Göstericiler, göçmenlerin menşe ülkelerine geri gönderilmesini ya da İspanya’nın diğer bölgelerine dağıtılmasını talep ediyor.

Muhalefet hükümeti hedef aldı, Madrid’de on binler toplandı

Çarşamba günü düzenlenen gösteriler, muhalefetteki muhafazakâr Halk Partisi (PP) ile aşırı sağcı Vox’un yönettiği ya da güçlü olduğu belediyelerin çağrısıyla yapıldı. Hükümet verilerine göre Madrid’deki mitinge 50.000’den fazla kişi katıldı. Eylemlerde Sánchez’in istifası istendi.

PP lideri Alberto Núñez Feijóo Madrid’deki gösteriye katılırken, Vox lideri Santiago Abascal da hükümete sert eleştiriler yöneltti. Ceuta’daki büyük mitingde ise göstericiler, kentin savunulması gerektiğini vurgulayan sloganlar attı.

Protestolarda öne çıkan talepler

  • Ceuta’daki düzensiz göç baskısına karşı daha hızlı ve etkili önlem alınması
  • Kentte kalan göçmenlerin geri gönderilmesi ya da ülke geneline dağıtılması
  • Merkezî hükümetin Ceuta’ya yönelik güvenlik ve idari desteğinin artırılması

Reuters’a konuşan 45 yaşındaki öğretmen David Hernandez, hükümetin yanıtını yetersiz ve gecikmiş bulduğunu söyledi. Yerel tepkiler, Ceuta’daki sınır meselesinin yalnızca göç değil, aynı zamanda kamu düzeni ve devlet kapasitesi tartışmasına dönüştüğünü gösteriyor.

Polis raporu ve Fas tartışması baskıyı derinleştirdi

Baskıyı artıran unsurlardan biri de Ulusal Polis Göç ve Sınırlar Merkezi (CENIF) tarafından hazırlandığı ve Ulusal Mahkeme’ye sunulduğu belirtilen rapor oldu. Raporda, Fas güvenlik güçlerinin geçişler sırasında “tam bir müsamaha” gösterdiği, sınır çevresindeki polis varlığının da normalden daha düşük olduğu ifade edildi. Buna karşın rapor, akının doğrudan Fas tarafından organize edildiğini kesin biçimde söylemedi.

Sánchez ise daha önce Fas’ın sorumlu olmadığını savunmuş, kitlesel geçişi insan kaçakçılığı şebekeleri ile internette yayılan yanlış bilgilere bağlamıştı. Fas yönetimi de geçişleri planladığı ya da buna dahil olduğu iddialarını reddediyor.

Sosyal medyanın etkisi ve diplomatik arka plan

İspanyol doğrulama platformu Maldita, geçişlerin başlamasından önce Fas sosyal medyasında sınırın aşılmasını teşvik eden mesajların dolaşıma girdiğini aktardı. Ağustos ayında da Ceuta sınır hattını güvenli ve kolay gösteren çok sayıda paylaşım yapıldı. Ancak belediye başkanının verdiği rakamlara göre, sınır çitini denizden dolaşmaya çalışırken en az 100 kişi hayatını kaybetti.

Fas’ın Ceuta ve Melilla üzerindeki uzun süredir devam eden hak iddiası, iki ülke arasında bu sınır kentlerini zaten hassas bir diplomatik başlık hâline getiriyor. Son gelişmeler, göç krizinin yalnızca insani değil, aynı zamanda İspanya-Fas ilişkilerini etkileyen siyasi bir sınamaya dönüştüğünü ortaya koyuyor.