Yeni sınır dışı planı ne içeriyor?

Kolombiya sınır dışı planı, bu ay göreve başlayan Abelardo de la Espriella'nın pazar günü yapılan güvenlik konseyi toplantısında verdiği talimatla gündeme geldi. Devlet başkanı, ülkede düzensiz durumda bulunan yabancılara karşı polis operasyonlarının bu hafta başlayabileceğini duyurdu. Hükümetin önce suç işlediği belirtilen kişileri, ardından göç statüsü düzenlenmemiş olanları hedef alacağı bildirildi.

Uygulamanın en çok Venezuelalı göçmenleri etkilemesi bekleniyor. Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü'ne (OECD) göre Kolombiya'daki göçmenlerin yaklaşık yüzde 95'i Venezuela kökenli. Göç makamlarının verilerine göre ülkede yaşayan yaklaşık 2,8 milyon Venezuelalının yaklaşık 2 milyonu Geçici Koruma İzni'ne sahipken, tahminen 500 bin kişinin yasal statüsü bulunmuyor ya da geçici izinleri süreleri dolduğu için geçersiz hale gelmiş durumda.

  • 2,8 milyon Venezuelalı Kolombiya'da yaşıyor.
  • Yaklaşık 2 milyon kişi Geçici Koruma İzni (PPT) sahibi.
  • Tahminen 500 bin kişinin düzenli göç statüsü bulunmuyor.

Muhalefet ve göçmen toplulukları neden karşı çıkıyor?

Karar, Kongre'deki en büyük parti olan Tarihi Pakt'ın lideri Ivan Cepeda ile aynı bloktan milletvekili Maria del Mar Pizarro dahil muhalefetten sert tepki aldı. Muhalifler, suç işleyenlerin yargılanması gerektiğini ancak düzensiz göç statüsünün tek başına suçla eş tutulamayacağını savunuyor. Pizarro, yaklaşık 2.200 kilometrelik kara sınırının geçirgen yapısı nedeniyle yalnızca sınır dışı etmenin sorunu kalıcı biçimde çözmeyeceğini dile getirdi.

Barranquilla'daki pilot uygulama ve kaygılar

Hükümet, operasyonun ilk olarak kıyı kenti Barranquilla'da pilot uygulamayla başlayacağını açıkladı. Kentte yaklaşık 182 bin Venezuelalının yaşadığı tahmin ediliyor. Barranquilla'daki Venezuelalılar derneğinin başkan yardımcısı Juan Carlos Viloria Doria, düzensiz statü ile suçluluğun karıştırılmasının topluluğa yönelik önyargıları güçlendirebileceği uyarısında bulundu.

Göçmenlere destek veren Ronald Vergara da idari gecikmeler yüzünden yıllarca belgesiz yaşayan çok sayıda kişinin bulunduğunu belirterek, toplu geri göndermelerin insani sonuçlar doğurabileceğini söyledi. Vergara, kendisinin Kolombiya'da yaklaşık 10 yıl yaşadıktan sonra ancak birkaç ay önce PPT alabildiğini, oğlu dahil binlerce kişinin hâlâ evrak beklediğini aktardı. Göçmen temsilcileri ayrıca, sınır dışı edilen bazı kişilerin Venezuela'da siyasi baskı riskiyle karşılaşabileceğini vurguluyor.

Birleşmiş Milletler uzmanları ve insan hakları kuruluşları, Caracas yönetimini muhaliflere yönelik keyfi gözaltı ve işkence iddiaları nedeniyle eleştiriyor. BM verilerine göre 2014'ten bu yana 7,6 milyon Venezuelalı ülkesini terk etti. Bu tablo, Kolombiya'daki yeni yaklaşımın yalnızca güvenlik değil, bölgesel insani boyut üzerinden de tartışılmasına yol açıyor.

Kolombiya'nın önceki göç çizgisinden nasıl ayrılıyor?

Yeni adım, Bogota'nın son yıllarda izlediği entegrasyon odaklı politikadan belirgin bir kopuş olarak değerlendiriliyor. Eski Devlet Başkanı Juan Manuel Santos 2017'de Venezuelalılar için iki yıllık özel kalış iznini devreye almış, Ivan Duque yönetimi de 2021'de PPT uygulamasını başlatmıştı. Bu yıl görevi devreden Gustavo Petro ise Venezuela ile ilişkilerde yumuşamayı destekleyen ve göçmenlere daha açık yaklaşan bir çizgi izlemişti.

Rosario Üniversitesi bünyesindeki Venezuela Gözlemevi'nden Ronald Rodriguez, yeni söylemin yıllardır kullanılan bütünleştirici dili kesintiye uğrattığını belirtti. Bununla birlikte, hükümetin sınır dışı planının ayrıntıları henüz açıklanmış değil. Uzmanlara göre uygulamanın kapsamı ve nasıl hayata geçirileceği, sonraki günlerde netleşecek.