Temyiz mahkemesi cezayı duruşmasız onadı

İran’da başörtüsüz konser verdiği gerekçesiyle yargılanan şarkıcı Parastoo Ahmadi hakkında verilen 74 kırbaç cezası, avukatlarının açıklamasına göre temyiz aşamasında da korundu. Avukatlar, üst mahkemenin itirazı cuma günü herhangi bir duruşma yapmadan reddettiğini bildirdi.

29 yaşındaki Ahmadi, Aralık 2024’te YouTube kanalında yayımlanan bir konserde kolsuz bir kıyafetle sahneye çıkmıştı. İran’da kadınların kamusal alanda sahne alması yasaklanırken, kadınlar için başörtüsü ve vücut hatlarını gizleyen kıyafet zorunluluğu da uygulanıyor.

Görüntülerin milyonlarca kez izlenmesinin ardından İran yargısı, performansın ülkenin yasal ve kültürel kurallarına aykırı olduğu gerekçesiyle işlem başlattı. Ahmadi’nin avukatları, konserin suç olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savundu ve ilk derece mahkemesinin daha hafif yaptırımlar mümkünken en sert seçeneklerden birini tercih ettiğini belirtti.

Dava dosyasında hangi yaptırımlar yer aldı?

Haberlere göre Haziran ayında Kum’daki bir ceza mahkemesi, Ahmadi ile birlikte grubundan ve yapım ekibinden sekiz kişiyi de suçlu buldu. Dosyada, müstehcen ve uygunsuz içerik yayımlayarak kamu ahlakını ihlal etmek dahil çeşitli suçlamalar yer aldı.

  • Ahmadi hakkında 74 kırbaç cezası verildi.
  • Sanıklar için iki yıl boyunca görsel-işitsel faaliyetlerden men ve yurt dışına çıkış yasağı kararı alındı.

Temyiz sürecinde duruşma yapılmaması da savunma tarafının eleştirdiği başlıklardan biri oldu. Avukatlar, üst mahkemenin dosyayı sözlü savunma almadan sonuçlandırdığını aktardı.

Karara tepkiler ve İran’daki daha geniş tartışma

İlk cezanın duyulmasının ardından sosyal medyada geniş tepki oluştu. Sürgündeki sanatçı Googoosh ile müzisyen Hossein Alizadeh karara karşı dayanışma mesajları paylaşırken, insan hakları savunucuları kırbaç cezasının insanlık dışı bir uygulama olduğunu vurguladı. Amnesty International da bu tür cezaların işkence ve kötü muamele yasağıyla bağdaşmadığını açıkladı.

Başörtüsü uygulaması ve önceki örnekler

İran’da yetkililerin şeriat yorumuna dayanan mevzuata göre, ergenlik çağı üzerindeki kadınlar ve kız çocukları saçlarını başörtüsüyle kapatmak ve uzun, bol kıyafetler giymek zorunda. Ocak 2024’te Kürt kökenli İranlı aktivist Roya Heshmati, sosyal medyada başörtüsüz bir fotoğraf paylaştığı gerekçesiyle 74 kez kırbaçlanmıştı.

Ülkede başörtüsü kuralları, Mahsa Amini’nin 2022’de gözaltında ölmesinin ardından başlayan kitlesel protestolarla birlikte daha da tartışmalı hale geldi. O tarihten bu yana birçok kadın kamusal alanda saçını örtmemeyi sürdürürken, yetkililer gözaltılar, uyarılar, iş yeri kapatmaları ve benzeri tedbirlerle karşılık veriyor.