Yüksek Mahkeme kararı ne getirdi?

ABD’de Beyaz Saray balo salonu projesi için kritik bir yargı eşiği aşıldı. Yüksek Mahkeme, Başkan Donald Trump yönetiminin acil başvurusunu kabul ederek 400 milyon dolarlık inşaatın sürmesinin önünü açtı. Böylece, alt mahkemelerin yer üstündeki bölüm için verdiği durdurma kararları devre dışı kaldı.

5’e 4 çoğunlukla inşaatın önü açıldı

Pazartesi tarihli imzasız kararda çoğunluğu oluşturan beş yargıç, alt mahkeme hakimlerinin balo salonunu durdururken yetkilerini büyük olasılıkla aştığını değerlendirdi. Mahkeme ayrıca Trump yönetiminin, yürütmeyi durdurma kararı çıkmaması halinde telafisi mümkün olmayan zarar göreceği yönündeki tezinde başarılı olma ihtimalinin yüksek olduğu sonucuna vardı.

Yüksek Mahkeme, davanın esasına ilişkin nihai bir hüküm kurmadı. Ancak cuma günü verdiği geçici izin kararının ardından, Beyaz Saray yerleşkesindeki çalışmaların tamamen durmasını isteyen davaya karşı yönetimin elini güçlendirmiş oldu.

İtirazın temelinde hangi hukuki tartışma var?

Koruma kuruluşu yetki aşımı iddiasıyla dava açtı

National Trust for Historic Preservation, başkanın bu inşaatı tek taraflı biçimde başlatma yetkisi olmadığını savunarak yargıya başvurdu. Kuruluş, çalışmaların tarihi bir yapıya geri döndürülemez zarar verdiğini ve özellikle tarihi East Wing’in geçen sonbaharda yıkılmasının bu kaygıları büyüttüğünü ileri sürdü.

Çoğunluk görüşü, davacı grubun federal hükümete karşı dava açabilmek için gerekli hukuki menfaati ortaya koyamadığı yönünde oldu. Buna karşılık Baş Yargıç John Roberts, üç liberal yargıçla birlikte muhalefet şerhi yazarak Kongre onayı olmadan ilerleyen inşaatın hukuka aykırı olmasının muhtemel olduğunu belirtti. Roberts ayrıca, koruma uzmanı ve vakıf yöneticisi Alison Hoagland’ın ileri sürdüğü estetik, kültürel ve tarihsel zarar iddialarının davanın görülmesi için yeterli sayılması gerektiğini savundu.

Projenin kapsamı ve takvimi nasıl şekilleniyor?

Balo salonunun boyutu ve hedeflenen tarihler

Beyaz Saray, 90.000 fit karelik, yani yaklaşık 8.400 metrekarelik balo salonunun kasım ayına kadar büyük ölçüde tamamlanacağını, projenin tümünün ise Ağustos 2028’de biteceğini açıkladı. Trump, uzun süredir daha büyük bir etkinlik alanına ihtiyaç duyulduğunu savunuyor; son dönemde bu gerekliliği güvenlik gerekçesiyle de ilişkilendirdi. Başkan, nisan ayında Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeğinde yaşandığı öne sürülen suikast girişiminin ardından bu ihtiyacı daha güçlü biçimde dile getirmişti.

Washington’daki daha geniş dönüşüm planının parçaları

  • Güney Çimenlik alanında inşa edilen helikopter pisti
  • Lincoln Anıtı yansıtma havuzunun yenilenmesi
  • Paris’teki Arc de Triomphe’dan daha büyük planlanan “Arc de Trump” projesi

Balo salonu, bu adımlarla birlikte Trump yönetiminin Washington’un kentsel görünümünü yeniden şekillendirmeye dönük daha geniş planlarının önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.