Trump portreli 1 dolarlık madeni para nasıl dolaşıma girdi?

Trump portreli 1 dolarlık madeni para, ABD Darphanesi tarafından Salı günü Doğu Saati ile 12.00’de hem dolaşıma hem de satışa açıldı. Yeni para, ABD’nin 250. yılı için hazırlanan hatıra niteliğindeki seri kapsamında üretildi.

Altın renkli madeni paranın ön yüzünde Donald Trump’ın portresi ile birlikte “Liberty” ve “In God We Trust” ifadeleri yer alıyor. Arka yüzde ise kalkanında “250” rakamı bulunan ABD başkanlık mührü bulunuyor. Uygulama, yaşayan bir kişinin ABD parasında yer alması bakımından yaklaşık 100 yıl aradan sonra bir ilk olarak öne çıkıyor.

Satış fiyatı ile nominal değer arasında fark var

Madeni paranın üzerinde 1 dolar yazsa da, ABD Darphanesi ürünü koleksiyon paketleri halinde daha yüksek fiyatla satıyor. Kurum, bunun yalnızca sergilik bir ürün olmadığını, paranın günlük alışverişlerde de geçerli olduğunu vurguluyor.

  • 25 adetlik rulo: 61 dolar
  • 100 adetlik torba: 154,50 dolar

Kararın arka planında hangi adımlar bulunuyor?

Donald Trump’ın geçen yıl Beyaz Saray’a dönüşünden bu yana yönetim, adını ya da görüntüsünü çeşitli bina ve ürünlerde öne çıkaran adımlar attı. Bunlar arasında Kennedy Center, ABD Barış Enstitüsü, ulusal park kartları, sınırlı sayıda pasaport ve geçen yıl duyurulan 1 milyon dolarlık “gold card” vizesi de yer aldı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, madeni parayı ilk kez 15 Temmuz’da sosyal medya üzerinden duyurdu. Yönetim, bu adımı Bağımsızlık Bildirgesi’nin imzalanmasının 250. yılı kutlamalarıyla ilişkilendirirken, 1926’da George Washington ile dönemin başkanı Calvin Coolidge’in birlikte yer aldığı bir parayı da emsal gösterdi. Ancak eleştiriler, o örneğin dolaşıma girmek üzere basılmış değil, anma amacı taşıyan bir para olduğuna dikkat çekiyor.

Yasal tartışma ve siyasi tepkiler neler?

Mevzuatta hangi boşluk kullanıldı?

ABD federal yasasına göre, ülke para birimleri ve menkul kıymetleri üzerinde yalnızca ölmüş kişilerin portresi yer alabiliyor. Buna karşın Trump’ın ilk başkanlık döneminde imzalanan 2020 tarihli Circulating Collection Coin Redesign Act, Hazine’ye ABD’nin 250. yılına atıf yapan tasarımlarla 1 dolarlık para basma yetkisi verdi.

Söz konusu yasa, bu paraların arka yüzünde yaşayan ya da ölmüş herhangi bir kişinin portresini yasaklıyor. Trump’ın görüntüsünün ön yüzde kullanılması nedeniyle, yeni paranın yasal çerçeveye muhtemelen uygun olduğu değerlendiriliyor.

Kongre’de girişim oldu, yasa çıkmadı

Geçen yılın sonlarına doğru Demokrat senatörler Catherine Cortez Masto ve Jeff Merkley, Trump’ın yüzünün bu paraya konulmasını engelleyecek bir tasarı sundu. Ancak bu girişim yasalaşmadı. Bessent ayrıca mayıs ayında, Trump’ın portresini taşıyan 250 dolarlık yeni bir banknot için hazırlık yapıldığını ve Kongre onayının arandığını açıklamıştı.