Projeksiyonlar Quebec’te iktidar değişimine işaret ediyor

Quebec seçimi için açıklanan medya projeksiyonları, egemenlik yanlısı Parti Québécois (PQ)’nin Pazartesi günkü oylamadan azınlık zaferiyle çıktığını gösterdi. Böylece parti, 2014’ten bu yana ilk kez eyalet yönetimine dönmeye hazırlanırken, lideri Paul St-Pierre Plamondon da yeni eyalet başbakanı olmaya yaklaştı.

Sonuç, yalnızca Quebec siyasetinde değil, Kanada genelinde de yeni bir dönemin işareti olarak değerlendiriliyor. Fransızca konuşan çoğunluğa sahip eyalette PQ’nun iktidara gelişi, federal hükümet ile eyalet yönetimi arasında özellikle göç politikası, monarşi ve yetki alanları konusunda yeni tartışmaların önünü açabilir.

Referandum ve monarşi başlıkları yeniden gündemde

PQ, seçim kampanyasında Quebec’in bağımsızlığı konusunda yeni bir referandum düzenleme sözü verdi. Eyalette daha önce 1980 ve 1995 yıllarında yapılan oylamalar ayrılıkla sonuçlanmamıştı; son anketler ise böyle bir adıma desteğin yaklaşık %30 düzeyinde kaldığını gösteriyor.

Plamondon, bu referandumu ABD Başkanı Donald Trump görevden ayrıldıktan sonra gündeme getireceğini belirtti. Bu takvim korunursa, Quebec’te üçüncü bağımsızlık plebisitinin 2029 ya da 2030 yılında yapılması bekleniyor.

  • PQ, Ottawa’nın göçmen sayısını artırma yönündeki olası adımlarına karşı çıkacağını açıkladı.
  • Parti, Quebec’te monarşinin kurumsal varlığını sona erdirmeyi ve ilgili harcamaları sosyal hizmetlere yönlendirmeyi savundu.
  • Bu kapsamda Kral III. Charles’ı eyalette temsil eden vali yardımcısının ofisinin finansmanının kesilmesi de tartışmaya açıldı.

Ancak bu planın, monarşinin Kanada Anayasası içindeki merkezi konumu nedeniyle ciddi hukuki itirazlarla karşılaşması bekleniyor. Vali yardımcısının yeni yasaları onaylama görevi de dikkate alındığında, böyle bir adım Quebec’te çıkarılacak yasaların geleceği açısından ayrı bir tartışma yaratabilir.

Seçim sonucu Ottawa ve Alberta denklemine nasıl yansıyacak?

PQ’nun yükselişinde, önceki iktidar partisi Coalition Avenir Québec yönetimine yönelik yorgunluğun etkili olduğu değerlendiriliyor. Quebec kimliği ve Fransızca dilini sekiz yıllık iktidarının merkezine yerleştiren partinin uzun süreli lideri François Legault zamanla önemli destek kaybederken, yerine gelen görevdeki Başbakan Christine Fréchette beklenen toparlanmayı sağlayamadı.

Fréchette, yerel saatle 22.00’den kısa süre önce Trois-Rivières’deki kendi yeniden seçilme yarışını kaybettiğini kabul etti ve geçiş sürecinde St-Pierre Plamondon ile çalışacağını duyurdu. Seçimde Quebec Liberal Partisi ikinci sıradaki sandalye sayısına ulaşırken, Quebec Muhafazakâr Partisi de Meclis’teki varlığını artırdı.

Federal düzeyde Başbakan Mark Carney, Plamondon’u tebrik ederek birlikte çalışma mesajı verdi. Ancak Carney’nin, ay sonunda Alberta’da yapılacak ayrılık oylamasının sonucuna bağlı olarak ülkenin iki farklı bölgesinde eşzamanlı birlik tartışmalarıyla karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.

Bu tabloya, ABD’nin ağustosta Kanada’ya uyguladığı yeni gümrük tarifelerinin etkisi de eklendi. Ticaret görüşmelerinin bozulmasının ardından yürürlüğe giren tarifelerden en sert etkilenen eyaletlerden biri olan Quebec için Oxford Economics, zararın 2 milyar Kanada doları seviyesine ulaşabileceğini öngördü.