Yüksek Mahkeme'den 400 milyon dolarlık projeye geçici onay

ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump'ın Beyaz Saray balo salonu projesinde inşaatın sürmesine izin verdi. Pazartesi günü açıklanan bölünmüş kararda, mahkemenin beş üyelik çoğunluğu, davayı açan National Trust for Historic Preservation in the United States adlı kuruluşun projeyi durdurmak için gerekli hukuki ehliyeti büyük olasılıkla ortaya koyamayacağı değerlendirmesinde bulundu.

Karar, değeri 400 milyon dolar olarak belirtilen projenin dava sonuçlanana kadar askıya alınmasını engelledi. Bununla birlikte imzasız çoğunluk görüşü, Trump'ın bu yapıyı Kongre onayı olmadan inşa ettirme yetkisine sahip olup olmadığı sorusunu karara bağlamadı; bu başlık dava sürecinde açık kaldı.

Davanın odağında hangi mali ve hukuki başlıklar bulunuyor?

Mahkeme, dava açma ehliyetini tartıştı

Çoğunluk, vakıf üyesi Alison Hoagland'ın mahalleye yaptığı dönemsel ziyaretlerde tamamlanmış salonu görmesinin kendisine zarar vereceği yönündeki beyanının, dava açma ehliyeti için yeterli olmayabileceğini belirtti. Kararda, yalnızca rahatsızlık duyma, anlaşmazlık yaşama ya da estetik olarak hoşnutsuz olmanın ABD Anayasası kapsamında somut ve kişisel zarar ölçütünü karşılamayabileceğine işaret edildi.

Kongre onayı konusu yanıtsız kaldı

Baş Yargıç John Roberts ile mahkemenin üç liberal üyesi ise karara karşı çıktı. Roberts, Kongre'nin federal mülkler üzerinde açık yetki olmadan bina inşasını yasakladığını, yeni salonun da Columbia Bölgesi'ndeki President's Park alanında yükselen bir yapı olduğunu savundu.

  • Çoğunluk, davacı tarafın hukuki ehliyetinin zayıf olabileceği görüşünü benimsedi.
  • Muhalif yargıçlar ise yürütmenin Kongre'den açık yetki almadan projeyi sürdüremeyeceğini ileri sürdü.

İnşaatın mevcut durumu ve sürecin bundan sonrası

Geçici durdurma fiilen kalkmış oldu

Geçen hafta Roberts, bir ABD Bölge Mahkemesi yargıcının inşaatı dava boyunca durduran kararını geçici olarak askıya almıştı. Bu adım, Yüksek Mahkeme'nin tamamına daha uzun süreli bir durdurma gerekip gerekmediğini değerlendirme zamanı sağladı; son kararla birlikte yapım çalışmalarının devamının önü açılmış oldu.

Projede öne çıkan unsurlar

Muhalefet şerhinde, Doğu Kanadı'nın yeni ve özel kaynakla finanse edilen devlet balo salonuna yer açmak için yıkıldığı, inşaatın da yaklaşık bir yıldır hızla sürdüğü belirtildi. Bu nedenle dava, yalnızca tarihi koruma tartışmasını değil, federal mülkte yetki sınırlarını ve özel finansmanlı kamu yapısı modelinin nasıl uygulanacağını da gündemde tutuyor.