Referandumun ardından sayım süreci başladı

Gine-Bissau referandumunda kullanılan oyların sayımına pazar günü başlandı. Sonuç, Batı Afrika ülkesinde devlet yapısını değiştirebilecek yeni anayasanın kabul edilip edilmeyeceğini ve cumhurbaşkanlığının yetkilerinin genişleyip genişlemeyeceğini belirleyecek.

Ulusal Seçim Komisyonu yetkilileri, katılımın %55’i aştığını açıkladı. Komisyonun genel sekreteri Idrissa Djalo, oylama günü sandığın güvenilirliğini tartışmalı hale getirecek bir olay yaşanmadığını duyurdu.

Yeni anayasa kabul edilirse ne değişecek?

Halk oylamasına sunulan yeni anayasa, ülkenin mevcut parlamenter modelden başkanlık sistemine geçmesini öngörüyor. Düzenleme, başbakanın parlamentodaki çoğunluktan çıkmasına dayanan yapıyı sona erdirerek yürütme gücünü cumhurbaşkanlığında toplamayı amaçlıyor.

  • Cumhurbaşkanına başbakanı ve hükümet üyelerini atama ya da görevden alma yetkisi verilmesi.
  • Devlet başkanının parlamentoyu feshedebilmesinin önünün açılması.

Seçmene hangi soru yöneltildi?

Seçmenler, Ulusal Geçiş Konseyi tarafından kabul edilen yeni anayasanın yürürlüğe girmesini onaylayıp onaylamadıklarına ilişkin soruya evet ya da hayır yanıtı verdi. Referandum, yılın ilerleyen döneminde yapılması planlanan cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimleri öncesinde gerçekleştirildi.

Referandumun siyasi arka planı

Oylama, ülkede yaşanan askeri darbeden yaklaşık 10 ay sonra yapıldı. Askeri yönetim, 6 Aralık için planlanan seçimlerden önce kurumları istikrara kavuşturmayı ve iktidarın sivil yönetime devredilmesini sağlamayı hedeflediğini savunuyor.

Geçiş dönemi lideri General Horta Inta-A Na Man, referandum sonrasında seçimi kazanan kişinin görev süresini engel olmadan tamamlayabilmesini istediklerini söyledi. Ancak dayandığı geçiş tüzüğü, Inta-A Na Man’ın seçimlerde aday olmasına izin vermiyor.

Referandum, son yıllarda sık sık yaşanan siyasi gerilimlerin ardından gündeme geldi. Kasım 2025te yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminde iki aday da zafer ilan etmiş, birbirlerini seçime müdahale etmekle suçlamıştı; darbe ise bu gelişmeden bir gün sonra yaşanmıştı.