İki Koordinat Arası Mesafe Hesaplama (Haversine)
İki coğrafi nokta arasındaki kuş uçuşu mesafe, haversine formülü ile hesaplanır. Formül Dünya'yı küre kabul eder ve enlem-boylam farklarından büyük daire yayı uzunluğunu bulur. Bu araç mesafeyi kilometre, mil ve deniz mili cinsinden verir; ayrıca yaklaşık karayolu mesafesini, ortalama hıza göre tahmini yolculuk süresini ve başlangıç yön açısını gösterir.
Hesaplama haversine formülüne dayanır ve Dünya'yı 6.371,0088 km ortalama yarıçaplı bir küre kabul eder. Dünya tam küre olmadığı için sonuç, elipsoit temelli Vincenty hesabına göre binde 3'e kadar sapabilir; günlük kullanım ve harita uygulamaları için bu doğruluk yeterlidir. Sonuç iki nokta arasındaki kuş uçuşu (büyük daire) mesafesidir. Karayolu mesafesi, yolların dolambaçlılığı nedeniyle daha uzundur; varsayılan 1,25 katsayısı Türkiye şartlarında yaygın bir yaklaşımdır, dağlık güzergâhlarda 1,4 ve üzerine çıkabilir. Tahmini süre; mola, trafik, hız sınırı değişimleri ve şehir içi geçişleri dikkate almaz. Enlem değerleri -90 ile +90, boylam değerleri -180 ile +180 aralığında girilmelidir; aralık dışındaki değerler 0 kabul edilir.
Sık sorulan sorular
Haversine formülü nedir?
Küre üzerindeki iki nokta arasındaki en kısa yay uzunluğunu enlem ve boylam farklarından hesaplayan trigonometrik bir formüldür. Küçük mesafelerde bile sayısal olarak kararlı çalıştığı için navigasyon ve harita uygulamalarında yaygın kullanılır.
Bir yerin koordinatlarını nasıl bulurum?
Harita uygulamalarında ilgili noktaya uzun basarak veya sağ tıklayarak enlem ve boylam değerlerini görebilirsiniz. Değerler ondalık derece biçiminde (örneğin 41.0082, 28.9784) girilmelidir.
Kuş uçuşu mesafe ile karayolu mesafesi neden farklı?
Kuş uçuşu mesafe iki nokta arasındaki düz hattır; karayolları ise arazi yapısı, yerleşim yerleri ve mevcut güzergâhlar nedeniyle dolambaçlıdır. Bu fark genellikle %20-40 arasındadır.
Yön açısı ne işe yarar?
Başlangıç noktasından hedefe doğru kuzeyden saat yönünde ölçülen açıyı verir. 0 derece kuzeyi, 90 derece doğuyu, 180 derece güneyi, 270 derece batıyı gösterir. Pusula ile yön bulmada kullanılır.
Ondalık derece yerine derece-dakika-saniye girebilir miyim?
Hayır, alanlar ondalık derece bekler. Derece-dakika-saniye biçimindeki bir değeri, dakikayı 60'a, saniyeyi 3600'e bölüp dereceye ekleyerek dönüştürebilirsiniz.
Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır, resmî beyan yerine geçmez. Kesin tutar için Gelir İdaresi Başkanlığı'na veya mali müşavirinize başvurun.