Futbolda ofsayt kararı hangi aşamalardan geçiyor?

Yarı otomatik ofsayt teknolojisi, futbolda ofsayt incelemesini hızlandırmak için kamera verisi, top sensörü ve VAR kontrolünü aynı süreçte birleştiriyor. Sistem doğrudan tek başına hüküm vermekten çok, olası ihlali işaretleyip hakem ekibine net bir değerlendirme zemini sunuyor.

Ofsayt kuralında temel ölçüt nedir?

Ofsayt kuralı, bir oyuncunun top kendisine oynandığı anda rakip yarı sahada ve rakibin son iki oyuncusundan daha ileride olup olmadığına göre değerlendirilir. Ancak karar yalnızca oyuncunun konumuna bakılarak verilmez; aktif oyuna müdahale, rakibi etkileme ya da pozisyondan avantaj sağlama unsurları da birlikte incelenir.

SAOT sistemi sahada neyi izliyor?

Kameralar oyuncu hareketini nasıl takip ediyor?

Stadyum çatısının altına yerleştirilen 12 özel takip kamerası, sahadaki oyuncuların hareketini eş zamanlı izler. Sistem, her oyuncu için ofsayt değerlendirmesinde gerekli olan 29 ayrı veri noktasını saniyede 50 kez tarayarak vücudun ilgili bölümlerinin konumunu hesaplar.

Top sensörü vuruş anını neden belirliyor?

Ofsayt çizgisinde en kritik an, pası veren oyuncunun topa temas ettiği andır. Topun içine yerleştirilen IMU sensörü, bu anı belirleyip kamera verisiyle eşleştirir; böylece pas zamanı ile oyuncuların konumu aynı zaman damgası üzerinden değerlendirilir.

VAR odası bu veriyi nasıl kullanıyor?

Sistem, olası ofsayt durumunda VAR hakemlerine otomatik uyarı gönderir. Ardından pozisyon insan gözüyle doğrulanır; hakemler topa temas anını ve ilgili oyuncuların konumunu kontrol ettikten sonra bilgi saha hakemine iletilir.

Neden 'yarı otomatik' deniyor?

Bu teknolojinin adı, kararın bütünüyle yazılıma bırakılmamasından geliyor. Yazılım hesaplama ve uyarı bölümünü üstlenirken, son doğrulama hakem ekibi tarafından yapıldığı için süreçte insan denetimi korunuyor.

Bu yapı, manuel çizgi çekmeye dayanan incelemelere kıyasla süreyi kısaltmayı amaçlıyor. Manuel VAR kontrollerinde ortalama 70 saniyeye kadar uzayabilen ofsayt incelemelerinin, sistemle birlikte 20-25 saniye bandına inmesi hedeflendi.

Karar seyirciye nasıl yansıtılıyor?

Doğrulama tamamlandığında pozisyonun 3B animasyonu yayıncı kuruluşa ve stadyum ekranlarına yansıtılabiliyor. Bu görselleştirme, kararın hangi oyuncu uzuvları ve hangi pas anı üzerinden verildiğini daha anlaşılır hale getiriyor.

FIFA, bu teknolojiyi ilk kez 2022 Katar Dünya Kupası'nda kullandı. UEFA da 2022-23 sezonunda Avrupa kupalarında sistemi devreye aldı.

Türkiye'de TFF, sistemi 12 Ocak 2024'te duyurdu ve Süper Lig'de 2023-24 sezonunun ikinci devresinin başladığı 20. hafta maçlarından itibaren uygulamaya koydu. VAR sistemi ise Süper Lig'de 2018-19 sezonundan bu yana tüm maçlarda uygulanıyor.