Kimdir?

Sabahat Akkiraz, asıl adıyla Sabahat Akkiray, 6 Şubat 1957'de Mersin'de doğmuş Türk halk müziği sanatçısı ve siyasetçidir. Çoğunlukla kendi derlediği türküler, deyişler ve uzun havaları seslendirmesiyle tanınan Akkiraz, aşıklık ve ozanlık geleneği içinde yetişmiş bir yorumcudur. Sanat yaşamı boyunca yalnızca geleneksel halk müziğiyle sınırlı kalmamış; caz, elektronik müzik ve rap gibi farklı türlerde üretim yapan müzisyenlerle de ortak çalışmalar gerçekleştirmiştir.

Dünyanın pek çok ülkesinde konser veren sanatçı, dünya müziği ve alternatif müziğin tanınmış isimleriyle aynı sahneyi paylaşmıştır. Müzik kariyerinin yanı sıra siyasette de yer alan Akkiraz, XXIV. dönem TBMM’de İstanbul 3. bölgeden CHP milletvekili olarak görev yapmıştır.

Hayatı ve eğitimi

Sabahat Akkiraz müzik eğitimine aile içinde başladı. Çocukluk yıllarında ailesiyle önce Ankara’ya göç etti. İlkokulu bitirdiği dönemde halk ozanı Mahmut Erdal’ın önerisiyle İstanbul’a giderek bir stüdyoda ilk 45’lik plaklarını doldurdu. Arif Sağ ve Orhan Gencebay’ın sazları eşliğinde, Mahmut Erdal ile “Keremden Fazla Yandım” ve “Öldür Beni” adlı plakları kaydetti.

1969 yılında ailesiyle Almanya’ya göç eden sanatçı, 1976’da Ankara’ya döndü. Bu dönemler, onun hem repertuvarını hem de müzikal yönelimini şekillendiren yıllar oldu.

Kariyeri

Akkiraz, komşuları olan Türk halk müziği sanatçısı Musa Eroğlu ile birlikte çalıştı ve 1983 yılında Eroğlu ile ilk albümü “Şafak Söktü”yü yayımladı. Sonraki yıllarda Muhlis Akarsu, Aşık Daimi, Feyzullah Çınar ve Davut Sulari gibi önemli isimlerle çalıştı. 1985’te İstanbul’a taşındı ve Arif Sağ ile çalışmaya başladı; birlikte birçok albüme imza attılar.

Sanatçı, özellikle kendi derlediği türküleri, deyişleri ve uzun havaları seslendirmesiyle öne çıktı. Seslendirdiği Alevi türküleri nedeniyle TRT’de program yapması uzun süre engellendi. Buna rağmen üretimini sürdürdü ve 1996’da ilk caz albümünü çıkardı. 1997’de Londra Caz Festivali’ne katıldı; ardından Londra, Dublin ve Glasgow’da konserler verdi.

Fransa’daki çeşitli festivallerin ardından 2000 yılında Theatre de la Ville’de konser veren ilk Türk sanatçı oldu. Yaşamını konu alan bir belgesel, Fransa merkezli Mezzo TV tarafından hazırlandı. 2001’de Hollandalı sanatçı Jasperine de Jong’la Hollanda’da, 2002’de Şeyh Ahmet El Tûni ve Rahibe Marie Keyrouz ile Sao Paulo’da, 2008’de ise Thomas Quasthoff ile Berlin Filarmoni Salonu’nda konser verdi.

Öne çıkan işleri

Mercan Dede’nin düzenlemeleriyle “Tevhid” ve “Kerbela” gibi parçaları yeniden yorumlayan Akkiraz, farklı müzikal arayışlara açık bir sanatçı profili çizdi. Mercan Dede’nin bu parçaları da içeren “Su” albümü BBC World Music Charts’ta ilk sıraya kadar yükseldi. Orient Expressions topluluğu ile hazırladığı “Külliyat” albümü ise 16 ülkede basıldı ve World Music Chart’da altıncı sıraya kadar çıktı.

2011’de Cumhuriyet Halk Partisi’ne giren Akkiraz, aynı yıl yapılan genel seçimlerde CHP İstanbul milletvekili olarak TBMM’ye girdi. Milletvekilliği sırasında sanatçıların sosyal güvenlik haklarına ilişkin kanun teklifi verdi ve Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu’nda görev yaptı. Soma Faciası sonrası tepki amacıyla milletvekilliğinden istifa etti. 2020’de yayımladığı “Sabahat Akkiraz ile 50 Yıl” albümüyle sanat yaşamındaki 50. yılını kutladı.

Ödülleri

  • 2000: Fransa'da Yılın En İyi Etnik Müzik Sanatçısı
  • 2005: Altın Plak Ödülü
  • 2008: Uluslararası Hacı Bektaş Veli Dostluk ve Barış Ödülü
  • 2010: Altın Kelebek Ödülü